Is dit voor MIJN rekening?

Ik zat midden in het werk voor mijn eindexamen voor de Kunstacademie toen de brief met de huurverhoging op de mat viel. Ik schrok er van en begreep het niet. Dus ik naar de bibliotheek voor een foldertje van de huurcommissie. Uit de berekening door middel het puntensysteem in het foldertje bleek dat ik al jaren te veel had betaald voor mijn kamer. Maar de brief die ik daarover naar mijn huisbaas schreef viel niet goed. Hij sleepte me prompt voor de rechter. Vol goede moed en met het gelijk aan mijn zijde ging ik op een zonnige morgen naar de zitting. Eindelijk zou ik zelf meemaken hoe in Nederland recht wordt gesproken…

Dat pakte anders uit dan ik in mijn onschuld had verwacht. De rechter constateerde dat ik over ruim een maand klaar zou zijn met mijn opleiding en dan waarschijnlijk ook uit de stad zou vertrekken.
Welnu, dan verdween daarmee ook het probleem nietwaar? Tot mijn verbijstering werd er geen recht gesproken of gedaan, maar bleek ik in een platte koehandel verzeild. Even later stond ik beduusd weer buiten. Mijn vertrouwen in de rechtsstaat was terloops verspeeld door diens beëdigde vertegenwoordiger.

Advocaat Hester Bais maakte ook zo iets mee. Maar veel groter. Zo groot dat het eigenlijk onvoorstelbaar is. Ze werd ingeschakeld door een ondernemer die het oneens was met wat de bank deed op zijn rekening. Hester zocht het uit, vocht het succesvol aan en ontdekte zo dat de banken een spelletje spelen met ons geld. De pensioenfondsen krijgen een aantrekkelijke rente van de bank terwijl de premiebetalers zelf, voor wie het bedoeld is, een veel hogere rente betalen. Zo worden ze voor miljoenen benadeeld, zonder enige mogelijkheid tot beïnvloeding. Want formeel zijn de pensioengerechtigden geen partij in het contract tussen de bank en het pensioenfonds. Ze zaten niet aan tafel…

Maar het wordt nog erger: De overheid weet ervan, justitie weet ervan, de toezichthouders weten het. En allemaal doen ze mee of ze laten het toe. Ik weet niet waarom. Misschien omdat het voor de enkeling IN het systeem buitengewoon schadelijk is om het te melden. Velen kiezen pragmatisch om het dan maar niet te geloven. Ontkenning als coping mechanisme.

Sinds ik tot mijn ontgoocheling merkte dat de maatschappelijke praktijk pijnlijk afwijkt van de democratische en sociale waarden die ik in mijn opvoeding heb meegekregen, probeer ik het hoe en waarom te begrijpen. Een tweedeling in goede en slechte mensen voegt amper iets toe. De meeste mensen bedoelen het goed volgens hun eigen wereldbeeld en gedragen zich vooral afhankelijk van de actuele feitelijk situatie en context. Er moet een andere oorzaak zijn. Zo menselijk dat we het gewoon niet zien.

Ik begin nu te vermoeden hoe we onszelf collectief te kort doen, door eerst aan ons zelf te denken en dan misschien nog aan de ander. Waardoor we eerst individueel en vervolgens ook nog eens collectief de rekening krijgen voor dat gedrag. Het voert te ver om dat hier uit de doeken te doen. Ik kan daar in een volgend artikel proberen duidelijkheid over te scheppen.