Moreel kompas

Een paar maanden geleden werd een parlementariër met veel verontwaardiging uit de 2e kamer gezet. Hoewel de man geen enkele wet had overtreden, was er grote overeenstemming over de onhoudbaarheid van zijn positie. Hij had zijn status gebruikt om argeloze jonge homo´s te imponeren en vervolgens te gebruiken. De politici en commentatoren waren eensluidend over het bepalende criterium voor zijn vertrek: Het ontbrak hem aan een moreel kompas.

Ik had nog nooit eerder deze informele maatstaf zo helder, eenduidig en eensgezind zien toegepast in deze wereld.

Leidsch Dagblad: Elf grote infrabedrijven vinden: We moeten anders over welvaart gaan denken, niet alleen willen groeien | opinie

Leidsch Dagblad: Elf grote infrabedrijven vinden: We moeten anders over welvaart gaan denken, niet alleen willen groeien | opinie.

New toys, new actions

So I finally got myself a new device to draw with. My old Modbook is forced out of daily use as a result of forced updates that cripple my faithful workhorse. So I gave in and bought an iPad. Only because it can double as an input for my other machines. Now it turn out to be extremely powerful and versatile.
Let’s see if I can upload a sketch:

Well that seems to work.

The system is not rigged, it is just plain wrong.

It all adds up

Currently there is a growing acceptance of some flaw in our economic system. Being born and raised in it, I could not see or understand it. I always only felt uncomfortable with some normal standards. But I felt the mistake was mine. Like I did not have the proper qualities to well… compete.

But now it seems, the real problem with our economy is not only found, but undeniably being diagnosed as a major and fundamental design flaw. And on top of that confirmed with solid mathematics. The diagnosis is already a century old, from 1911 to be precise. It is known as the iron law of oligarchy.

There is a healthier way to get through life together. Simple by assuming that we are all in it together. Like passengers on a boat. And the best way to make the best of it is to unconditionally help each other. In order to be able to do that without constantly being pulled back into old fears is to directly connect heart, mind and soul to gratitude, peace and love.

This diagram is from an American indigenous teacher

How this can be done, in a hot topic in many places. It should grow bottom up and needs to be carefully curated by all involved. The natural laws that are expressed in our biological systems should be carefully implemented in the groups we form.

Meaning making

This I believe, while fully aware that it is just that: a belief. My working hypothesis about reality.
And that is the assumption that there is a truth, beyond what we can comprehend. The Truth does exist, me thinks.

But we are limited by our capabilities. We can only perceive so much.
Putting our knowledge together is a great way to know more. That is what science ideally does.
Fighting about who’s view is ‘The Truth’ is way less productive, though…

we all have a different view point

Since we now use screens to collect and share information, we need our screen to be a versatile interface that can represent our understanding in an agile fashion. We still work with very linear modes of communicating. Naturally by making stories out of our understanding. But we need to use our other faculties too, like seeing from multiple viewpoints to get an in depth understanding of today’s complexity.

how to represent data within a frame?

Any screen is essentially a 2D frame (X,Y), limiting our view to what the screen can hold. We can zoom in or out. adding a 3rd dimension (Z). A perfect interface would give me what I need to see, from my point of understanding.

When looking at ‘the world’, (mostly reports from others, like ‘the news’ or ‘the media’) I would wish to see exactly the information I need. And in the proper context.
That does not exist today. There are huge wars going on about which representation of the truth is the proper one. With today’s wealth of information in an increasingly interconnected and complex reality, the need for way’s to navigate this is greater than ever.

So I try to define how to make sense of this all in an way that does not cause overwhelm.

So leaping to the concept that resulted from my conversations with Tammy Lea Meyer, I started wondering and pondering on the feeling that we seem to perceive before there is a clear understanding. We seem to posses an intuitive felt sense which perceptions are more coherent than others. When a point seems to ‘make sense’…

Understanding seems to start with a first sense of coherence

So how do I connect the dots? Without projecting my worldview on it? How do I build a better and deeper understanding without adding immediate judgements?
All we have is our ability to notice difference and likeness. And a felt sense of how alike or how different certain coherent perceptions seem to be. So an intuitive relative measure like very different of a bit alike… This is using spatial thinking in a natural way.

As any topic can be associated with an endless array of meaning, we need a representation of ALL those dimensions. When I can sense how two points of coherence relate, I basically create a line between them. That line is the first spatial representation of my understanding. I would need to define/name both points and the quality of their relation. That way I would have defined a dimension.
I could do this for all my sensed understandings and build on that. That way I would have develop to map what I ‘see’, to calibrate my understanding by cross referencing all mapped points in a multi-dimensional space and hence a way to notice what is missing.

any three different qualities between two points can be represented in a 3D space

Our survival game

The last century we discovered a lot. We learned to exploit the power of machines, industrialization, mass production, chemicals, plastics, computers and the internet.
Fiercely competing among ourselves for mastery and profit we maximized our efforts to grow and develop society to an unprecedented level of consumption and waste.
Within 1oo years we totally changed the face of the planet.
And as we witness today the planet adapts to that influence. Alas in an unpleasant and unforseen way. The depleted resources, ravaged landscapes and ruined ecosystems lead to unstable and volatile climate change. Already 40% of the fauna species is now extinct. The thawing North Pole today is currently totally surrounded by unexpectted immense forest fires. The now dry boreal forest, with all the life in it is defenseless.
Humanity has created big risks for survival of itself and many other species. Life as a whole on earth is under threat.
Like sorcerers apprentices we thought we could do anything we wanted. We created like Gods, but could not foresee the implications and consequences of our creating.
We can never stop iterating between expression and adaption. So now it is time to adapt. What behaviour should humans develop in order to survive?

Observing humanity quickly shows what is lacking. The global warming happens to the whole planet. Yet humans have not yet developed the skills to respond as a whole. Humans always have competed with other species and between themselves for resources.

So now we are forced to learn to collaborate effectively very quickly. Luckily humans are great at adapting. And we do have the technology available. Communication and organizing has never been more easy. But the art of communicating in a effective and generative way is still very much in its infancy. Currently my best approach is learned from Marshall Rosenberg who pioneered Non Violent Communication. That is based on understanding that all we do is driven by our needs. They define all we do. All the rest is strategy.

That perspective allows us to employ the deliberations from our neo cortex, that has been developed and trained well in our society. Strategizing is at the core of modern organizations. This is a great tool at our our disposal.

Thinking about ourself in real needs is the part that urgently needs our attention and energy. Many of us have learnt to survive by denying very basic human needs, like recognition, touch, connection, spontaneity and many many more.
Getting to recognise and acknowledge them is the first step. Unmet needs are very often translated into embodied trauma, so there is a lot of healing and repatterning to be dealt with.

So if we want to survive, we need to stop changing the world around us and change ourselves first, in order to be able to behave as the great family that we factually are.


Universal value would be value that enables, supports and maintains life. As a whole and in all it’s constituent parts. And wholeness seems by causality be forced to sacrifice parts in response to the unavoidable turbulence that is part of life itself. That necessity brings us to reconsider the meaning of value within any perceived wholeness, such as a system. So there seems to be a natural order, a hierarchy of values with the whole of life at its top.

They say it is lonely at the top. But that is only when the wholeness is denied. When other parts are denied or subdued at the honour of the top particle.

Thomas Goorden heeft lef.

Al jaren weet mijn Antwerpse vriend Thomas Goorden perfect te verwoorden waar het vandaag om dient te gaan en hij heeft het lef om daarbij de koe daadwerkelijk bij te horens te vatten.
Vandaag 7 februari vat hij op facebook de huidige stand van zaken in onze verkruimelende samenleving als volgt samen:

Nu iedereen toch een beetje wakker begint te worden over het klimaat, een nachtmerrie die al twintig jaar door m’n hoofd raast, is het misschien tijd om eens te praten over hoe het (ongeveer) zou kunnen gaan mochten we daadwerkelijk een globale catastrophe willen vermijden.

Maar eerst is het belangrijk te weten dat dit geen of/of verhaal is. Eigenlijk moet je bijna alles wat hieronder staat doen en wellicht quasi tegelijk aan beginnen of een maatregel met equivalente “sterkte”. Verder ook vermelden dat dit natuurlijk niet alle mogelijkheden zijn, dit zijn diegene die ik persoonlijk ken en geloofwaardig vind. En ja, van sommige zaken ga je écht schrikken, zeker het tempo waarop het allemaal moet gebeuren.

Eerst en vooral een compleet moratorium op nieuwe bronnen van CO2. Dat maakt dat de petrochemische industrie nooit meer kan uitbreiden, enkel vervangen en krimpen. Dat maakt een aantal aangekondigde projecten, zoals de nieuwe Ineos schaliegas-naar-plastic-fabriek 100% onmogelijk.

Er zou onmiddellijk gestart moeten worden aan een zo groot mogelijke “Carbon Capture” installatie om de bestaande CO2 uitstoot (dus geen nieuwe!) op te vangen en onder de grond te duwen. Daarmee dekken we – misschien – nog de 10% meest onmisbare delen van de huidige 20e eeuwse industrie over 20 jaar. Pakweg 1-2 Mton CO2 zou dan per jaar opgeslagen kunnen worden.

Een zeer snel einde aan fossiele voertuigen. Vanaf 2024 geen diesels en “gewone benzine” meer op de markt, vanaf 2028 zelfs geen hybride voertuigen meer.

Omdat dit wellicht niet mogelijk is met ons huidige vervoerssysteem, moeten we aan een werkelijk megalomaan tempo alternatieven opbouwen. Deelwagens kunnen heel veel opvangen (personenwagens worden 95% van de tijd niet gebruikt, wat het 1 van de minst efficiënte transportmethodes maakt). Gratis parkeerkaarten moeten op pakweg 5 jaar uitgefaseerd zijn.

Vliegverkeer wordt eerst normaal belast en geleidelijk komt daar een CO2 tax bij. Daar tegenover verwacht ik heel erg veel hogesnelheidslijnen voor de trein binnen Europa. Op 4u naar Madrid of Barcelona, zoiets. Transatlantische reizen moeten compleet anders. Maar voor mijn part wordt het normaal dat je een soort “reissabbatical” kan maken om de zoveel jaar, waarbij je met bijvoorbeeld heel grote zeilboten wat verdere bestemmingen bezoekt. Tot over een paar maanden! It’s been done before.

40% van ons wegennet wordt geschrapt. (Nederland doet het met zo “weinig”.) Dat geeft ons de ruimte die nodig is om op een onwaarschijnlijk tempo drie dingen te doen met de vrijgekomen ruimte:
– Fietspaden te bouwen. Ook voor “licht elektrisch, snel vervoer” kunnen we bijkomend plaats maken. (Denk aan fietspaden waar je 30km/u mag rijden met een elektrische bakfiets.)
– Openbaar vervoer, met name “light rail”. (Voor zover we dat niet onder de grond krijgen.)
– Bomen. Ja, bomen!

Massa’s bomen. Denk aan een 3-voudiging van wat er nu nog in ons landje recht staat. Met name in steden zouden we massaal parkeerplaatsen moeten openbreken om er bomen te zetten. Dit heeft niet alleen te maken met de bijzondere capaciteit van bomen om CO2 op te slorpen (tot 22kg per jaar, 1 ton in totaal). Het is ook hoogstnoodzakelijk om onze steden leefbaar te houden tijdens de verschroeiende zomers en (mogelijk) bijzondere koudefronten – zoals in de VS momenteel – die er nog aan zullen komen.

Hout zal ook nooit meer verbrand mogen worden. Da’s een raar idee, maar toch is het zo. Wanneer een boom toch gekapt wordt (bijvoorbeeld als ze niet genoeg CO2 meer opnemen), dan kan het eventueel nog als bouwmateriaal, maar anders moet het hout begraven worden. Ja, dat hoorde je goed. Net zoals bij carbon capture is dit de enige richting waar we met al die CO2 naartoe kunnen: terug naar waar het ooit allemaal zat.

Qua energie kijk je naar een maximalisatie van windenergie en zonne-energie. Eigenlijk zou je geen dak meer mogen bouwen zonder dat er zonnepanelen in verwerkt zitten. Daarnaast vind ik het tijdelijk openhouden van de meest recente kerncentrales die we toch al hebben persoonlijk geen taboe. Het had vermeden kunnen worden, maar onze politici waren daarvoor gewoon te dom. Gascentrales zijn een beetje zielig, omdat we daarmee alweer een CO2-bron maken die we moeten compenseren.

De vleesindustrie moet quasi integraal verdwijnen op 10-15 jaar tijd. Dat vergt een radicale ombouw naar andere bronnen van proteïnen. A rato van 5-10% reductie per jaar zal dus een soort permanente crisis nodig zijn in de vleesindustrie. Moet iedereen plots veganistisch worden? Nee, maar vis of vlees eten wordt binnen pakweg 15 jaar even ongewoon als slagroomtaarten. Dat eet je – hopelijk – ook niet elke dag.

Ja, dit klinkt allemaal nogal futuristisch. En voor sommige aspecten zie je wellicht ook hoeveel weerstand er zou zijn. Maar we zouden er dus ongeveer morgen aan moeten beginnen. Dat dit mij existentiële angsten geeft is wellicht niet verwonderlijk. Als ik hoor hoe veel mensen nog praten, dan is er weinig reden tot hoop.

Daarom is mijn voorspelling van wat er zal gebeuren veel, veel donkerder. Naarmate de klok verder tikt zal het klimaatprotest omslaan in iets dat veel meer op een opstand lijkt. In de chaos die daarop volgt, zal er eenvoudigweg niet genoeg organisatie meer mogelijk zijn voor dit soort visie. Onze korte-termijn-denkende-apen-hersentjes kunnen schijnbaar niet veel anders.

Zelf heb ik al 10 jaar geen auto meer, ben bewust in de stad komen wonen, eet al even lang steeds minder vlees en vis en de voorbije 2 jaar begon ik ook actief vliegreizen te vermijden. Ondertussen heb ik ook een succesvol bedrijf kunnen opbouwen en dankzij co-housing is ook wonen best fijn gebleven zonder al te veel ruimte op te slokken. Ook niet aan kinderen begonnen, maar ik begrijp dat dat voor veel mensen écht een brug te ver zou zijn. Maar dus, het kan. Echt. Je moet wel de knop in je hoofd omdraaien.

(Als je nog steeds weerstand voelt, bedenk dan eens even hoe het alternatief er uitziet… Het zal écht niet meer zo relatief zorgeloos zijn zoals nu.)

Purpose and identity: Who are we?

I engaged in the GCC because I wanted to spend my energy and time to help solve the wicked global challenges. Since then I have been on a journey. Which brought me to the deepest places. Places where according to some wisdom the solutions are hidden: within my self. So I feel I actually am on track, while many around me complain the lack of action.